رویدادهای داخلی

وضعیت منطقه؛ محور صحبت‌های تلفنی مقامات افغانستان، امریکا و بریتانیا

مقامات افغانستان با مقامات نظامی و سیاسی امریکا و بریتانیا روی تنش‌های جاری بین واشنگتن و تهران و تأثیرات احتمالی آن روی وضعیت افغانستان از طریق تلفن گفت‌وگو کردند. این گفت‌وگوی تلفنی روزی قبل از حمله موشکی ایران به دو پایگاه نظامی امریکا در عراق و همزمان با مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر قاسم سلیمانی در ولایت کرمان ایران انجام شده است. طبق اعلام دفتر مطبوعاتی ارگ ریاست جمهوری کشور، در تماس تلفنی که محمداشرف غنی با مارک اسپر وزیر دفاع امریکا داشته است، دو طرف روی «وضعیت امنیتی منطقه» و به‌ویژه «مشکل امنیتی اخیر بین امریکا و ایران» بحث و تبادل نظر کرده‌اند. محمداشرف غنی در این تماس تلفنی که شام روز سه‌شنبه، هفدهم جدی، انجام شده است، گفته است که زمان آن فرارسیده است تا امریکا و ایران در راستای «تشنج‌زدایی» در روابط خود گام بردارند. دفتر مطبوعاتی ارگ جزئیات بیش‌تری از این گفت‌وگوی تلفنی ارایه نکرده است.

وزارت خارجه کشور نیز صبح امروز چهارشنبه، هژدهم جدی، با نشر اعلامیه‌ای از گفت‌وگوی تلفنی ادریس زمان سرپرست این وزارت با لرد احمد ویمبلدون معاون وزارت خارجه بریتانیا برای کشورهای مشترک‌المنافع، آسیای جنوبی و سازمان ملل متحد در باره تنش‌های جاری بین ایران و امریکا خبر داده است. طبق این اعلامیه، این گفت‌وگوی تلفنی عصر روز سه‌شنبه، هفدهم جدی، انجام شده است. به نقل از اعلامیه، دو طرف در این گفت‌وگو نگرانی‌های خود درباره «تشدید تنش‌ها در منطقه» را مطرح کردند. این مقامات گفته‌اند که وضعیت منطقه در حال حاضر بحرانی است و باید تمامی تلاش‌ها برای کاستن از این وضعیت و جلوگیری از تأثیرات منفی احتمالی آن بر وضعیت افغانستان متمرکز شود. آن‌ها هم‌چنان روی تقویت روابط دوجانبه بین افغانستان و بریتانیا در سال جاری ۲۰۲۰ نیز در این گفت‌وگوی تلفنی تأکید کرده‌اند.

افغانستان در حالی نسبت به تنش‌های موجود بین امریکا و ایران و تأثیرات منفی احتمالی آن روی وضعیت خود نگران است که با گذشت هر لحظه بر میزان این تنش‌ها افزوده می‌شود. ایران بامداد امروز چهارشنبه، هژدهم جدی، دو پایگاه نظامی امریکا در خاک عراق را هدف حملات موشکی قرار داد که گفته می‌شود باعث مرگ دست‌کم ۸۰ سرباز امریکایی شده است. امریکا تا کنون وارد آمدن این میزان تلفات بر نظامیان خود در پی حملات موشکی ایران در خاک عراق را تأیید نکرده است.

دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، پیش از این به ایران هشدار داده بود که اگر دست به اقدامی بزند، واشنگتن ۵۲ مکان از جمله بعضی از اماکن مهم فرهنگی این کشور را هدف حمله قرار خواهد داد. تصمیم امریکا تا این دم در پیوند به حمله موشکی ایران بر پایگاه‌های نظامی‌اش در خاک عراق اعلام نشده است. اما علی خامنه‌ای، رهبر مذهبی ایران، پس از انجام این حمله در سخنانی گفت که پس از این مسوولیت ایران پایان دادن به حضور «فسادبرانگیز» امریکا در منطقه است. او البته در سخنان خود اشاره صریح به حضور نظامی امریکا در افغانستان نداشت. اما پیش‌تر از آن سپاه پاسداران ایران، به دولت‌های متحد امریکا که پایگاه‌های خود را در اختیار ارتش امریکا قرار داده‌اند، هشدار داده بود که اگر به هر ترتیبی مبدا اقدامات «خصمانه و تجاوزگرانه» علیه ایران قرار بگیرند، هدف قرار خواهند گرفت.

دولت افغانستان قبل بر این و پس از شروع موج تازه‌ای از تنش‌ها بین امریکا و ایران به جانب تهران اطمینان داده است که خاکش علیه هیچ کشوری مورد استفاده قرار نخواهد گرفت. موج تازه‌ای از تنش‌ها بین واشنگتن و تهران در پی ترور قاسم سلیمانی، فرمانده نیروهای قدس سپاه پاسداران ایران، توسط نیروهای امریکایی در خاک عراق به راه افتاده است. افغانستان نگران است که در تقابل بین این دو کشور قربانی واقع شود.

سرنوشت صلح افغانستان

یکی از عمده‌ترین نگرانی‌ها از بالا گرفتن تنش‌ها بین امریکا و ایران در افغانستان، آسیب‌پذیری روند صلح در این کشور از این تنش‌ها است. مقامات افغانستان تا کنون به صورت رسمی تأیید نکرده‌اند که روند صلح این کشور از تنش‌های موجود بین امریکا و ایران متأثر خواهد شد. اما کارشناسان مسایل منطقه‌ای و مقامات بعضی از کشورهای همسایه مطمئن هستند که تنش‌های جاری بین امریکا و ایران روی روند صلح افغانستان اثرگذار است. از جمله تمیم عاصی، معاون پیشین وزارت دفاع کشور و تحلیل‌گر مسایل منطقه‌ای در اظهار نظری، تقابل واشنگتن و تهران را روی روند صلح افغانستان اثرگذار خوانده است. هم‌چنان شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجه پاکستان، روز دوشنبه در اظهاراتی از اثرگذار بودن این تقابل روی روند صلح افغانستان سخن گفته است.

روند صلح افغانستان در حال حاضر در مرحله حساس خود به سر می‌برد. امریکا از جانب گروه طالبان خواسته است به کاهش خشونت‌ها در افغانستان متعهد شود. اعضای رهبری گروه طالبان در هفته‌های گذشته سرگرم رایزنی درون‌گروهی در این باره بوده‌اند. هم‌چنان گزارش شده است که زلمی خلیل‌زاد مذاکره‌کننده ارشد امریکا در گفت‌وگو با طالبان به تازه‌گی سفری به قطر داشته و هدف این سفر نیز به دست آوردن تعهد طالبان برای کاهش خشونت‌ها بوده است. منابع رسمی تا کنون انجام این سفر را تأیید نکرده‌اند.

با این حال، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه امریکا، شام گذشته به وقت کابل، در یک کنفرانس خبری، ایران را به تلاش آسیب زدن به روند صلح افغانستان متهم کرد. پمپئو گفت که ایران با گروه طالبان و دیگر گروه‌های شورشی در افغانستان رابطه دارد و امریکا از این رابطه نگران است. او افزود که ایران از پیوستن به اجماع منطقه‌ای و جهانی برای صلح افغانستان خودداری کرده است و تلاش دارد به روند صلح در این کشور آسیب بزند.

ایران پیش از این داشتن رابطه با گروه طالبان را تأیید کرده است. این کشور همزمان تأکید کرده است که از گروه طالبان «حمایت» نکرده است. گروه طالبان نیز داشتن رابطه با ایران را تأیید کرده است. تهران بارها میزبان رهبران این گروه برای بحث روی قضایای افغانستان بوده است. حالا تلاش افغانستان این است تا چگونه روند صلح خود را از آسیب احتمالی تنش‌های موجود بین امریکا و ایران دور نگه‌دارد و میدانی برای رقابت بین این دو کشور تبدیل نشود. از جانب دیگر به درستی معلوم هم نیست که امریکا برای استفاده کردن و یا استفاده نکردن از پایگاهایش در خاک افغانستان علیه ایران چه تصمیمی در سر دارد. هرچند روزنامه نیویارک تایمز به تازه‌گی گزارش داده است که گزینه استفاده از تجهیزات نظامی موجود امریکا در افغانستان علیه ایران در جلسات مقامات عالی‌رتبه این کشور مطرح شده است.

برچسب ها

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن