رویدادهای داخلی

ارگ: قانون، رییس جمهور را از عزل و نصب وزیران منع نکرده است

خلیل اسیر

عزل و نصب‌های تازه در کابینه حکومت وحدت ملی، تعداد بیش‌تری از نامزدان رقیب محمداشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری را به خشم آورده است. این نامزدان می‌گویند که غنی با عزل و نصب وزیران، دست به کمپین انتخاباتی پیش از وقت زده است؛ اما در مقابل، ارگ می‌گوید که عزل و نصب وزیران از صلاحیت‌های رییس جمهور در قانون اساسی است.

شاه‌حسین مرتضوی، معاون سخنگوی ریاست جمهوری، می‌گوید که عزل و نصب‌های تازه در کابینه حکومت، در چهارچوب قانون انجام شده است. او در صحبت با روزنامه افغان رادیو گفت که قانون اساسی به رییس جمهور صلاحیت داده است تا وزیران کابینه را تعیین یا عزل کند. مرتضوی هم‌چنان افزود که ریاست جمهوری آماده است با نامزدانی که در این مورد ملاحظه دارند، وارد یک «بحث سازنده» شود.

صلاحیت‌های رییس جمهور در ماده شصت‌وچهارم قانون اساسی مشخص شده است. بر اساس بند یازدهم این ماده، «تعیین وزرا، لوی سارنوال، رییس بانک مرکزی، رییس امنیت ملی و رییس سره‌میاشت به تأیید ولسی‌جرگه و عزل و قبول استعفای آن‌ها» در صلاحیت رییس جمهور است. هم‌زمان در بند اول ماده شصت‌وچهارم این قانون تصریح شده است که «رییس جمهور در اعمال صلاحیت‌های مندرج این قانون اساسی، مصالح علیای مردم افغانستان را رعایت می‌کند.» به این ترتیب، هیچ قیدی به جز «مصالح علیای مردم افغانستان» در زمینه اعمال صلاحیت رییس جمهور در بخش عزل و نصب وزیران در قانون اساسی نیامده است. به همین دلیل، محمداشرف غنی، صلاحیت عزل و نصب وزیران را تا برگزاری انتخابات برای خود محفوظ دانسته است.

عزل و نصب کمپینی

ریاست جمهوری می‌گوید که در عزل و نصب وزیران کابینه، «مصالح علیای مردم افغانستان» در نظر گرفته شده است؛ ادعایی که در نزد نامزدان رقیب محمداشرف غنی، گزافه می‌نماید. عنایت‌الله حفیظ، نامزد انتخابات ریاست جمهوری، می‌گوید که عزل و نصب تازه در کابینه یک اقدام کاملاً «سیاسی و کمپینی» است و می‌تواند به اعتبار انتخابات آینده آسیب بزند. به گفته حفیظ، با آسیب‌پذیری انتخابات، «مصالح علیای مردم افغانستان» نیز صدمه خواهد دید. از این نگاه، به استدلال حفیظ، کاری که محمداشرف غنی انجام داده است، ناقض حکم قانون اساسی است.

اما نوررحمان لیوال، نامزد دیگر انتخابات ریاست جمهوری، نه تنها با عزل و نصب وزیران در آستانه انتخابات مخالف است، که محمداشرف غنی را برای این کار واجد صلاحیت هم نمی‌داند. به گفته لیوال، محمداشرف غنی از اول جوزا به این طرف دیگر «رییس جمهور» نیست و او به این دلیل صلاحیت برکناری و یا تعیین وزیران را ندارد.

در همین ارتباط، ودود پدرام، فعال مدنی، می‌گوید که عزل و نصب‌های تازه در کابینه، به دلیل آن‌که محمداشرف غنی نامزد انتخابات است، می‌تواند انگیزه سیاسی داشته باشد. به گفته او، روحیه دموکراتیک قانون اساسی ایجاب می‌کند تا از این گونه عزل و نصب‌ها تا برگزاری انتخابات جلوگیری شود. پدرام افزود که اگر به این عزل و نصب‌ها ادامه داده شود، احتمال دارد اعتماد مردم نسبت به صداقت حکومت در برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه مخدوش شود.

پیش از این، عبدالله عبدالله، شریک برابر محمداشرف غنی در قدرت، نیز از عزل و نصب‌های تازه در کابینه حکومت وحدت ملی انتقاد کرده است. عبدالله عبدالله روز دوشنبه در نشست شورای وزیران گفت که او در جریان عزل و نصب اخیر وزیران قرار نداشته است. به گفته او، حتا وزیرانی که برکنار می‌شوند، نیز در جریان برکناری خود قرار ندارند و این خبر از طریق فیس‌بوک به آن‌ها می‌رسد. عبدالله با سیاسی خواندن این عزل و نصب‌ها تأکید کرد که باید این طرز رفتار تغییر کند و دیگر هیچ پرسش سوء‌استفاده از امکانات دولتی وجود نداشته باشد.

محمداشرف غنی به تازه‌گی وزیران مخابرات و تکنولوژی معلوماتی و تحصیلات عالی را از سمت‌های‌شان برکنار کرده و افراد تازه‌ای در این سمت‌ها گماشته است. شهزادگل آریوبی، وزیر پیشین مخابرات و تکنولوژی معلوماتی، پس از برکناری‌اش در فیس‌بوک نوشت که خبر برکناری خود را از همین دریچه مطلع شده است. هم‌چنان نجیب‌الله خواجه‌عمری، وزیر پیشین تحصیلات عالی، در یک سفر رسمی به ولایت غور رفته بود که فرمان عزلش صادر شد.

این عزل و نصب‌ها با خشم شمار بیش‌تری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری روبه‌رو شده است. این نامزدان برای اعلام مخالفت با این اقدامات محمداشرف غنی، تصمیم دارند در روزهای پس از عید رمضان دست به اعتراضات گسترده بزنند. کناره‌گیری غنی از قدرت، مطالبه دیگر این نامزدان است که در این اعتراضات بر آن تأکید خواهد شد. از دید نامزدان، دوره کاری محمداشرف غنی به عنوان رییس جمهور در اول جوزا پایان یافته است و باید از ارگ بیرون برود.

انتخابات ریاست جمهوری قرار است در ششم میزان برگزار شود. به شمول غنی و عبدالله، هژده نفر برای تصدی کرسی ریاست جمهوری در این انتخابات نامزد شده‌اند.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا