رویدادهای داخلی

باور و اعتماد مؤکلان‌تان را نگهدارید

انتخابات ریاست پارلمان به پایان رسید. بر خلاف پارلمان دور قبل که انتخاب رییس‌ مجلس بیش‌تر از یک ماه طول کشید،‌ مشکل ریاست این دور پارلمان ظرف چند روز حل شد. ولی روشن است که مشکلات ساختاری پارلمان صرف با انتخاب رییس از بین نمی‌رود. مشکل بزرگ پارلمان در کشور این است که بر آن نظم حزبی حاکم نیست. بر پارلمان‌های کشورهای دموکراتیک دنیا نظم حزبی حاکم است. حتا بر پارلمان کشورهای همسایه‌ی ما هم به نحوی نظم حزبی حاکم است. انتخابات‌های پارلمانی در تمامی کشورهای دموکراتیک دنیا حزبی است. اگر در جایی احزاب هم رقابت کنند،‌ نیروهای سیاسی به صورت سازمان‌یافته رقابت می‌کنند. به دلیل حزبی نبودن انتخابات پارلمانی، ‌دیسیپلین حزبی بر پارلمان کشورمان حاکم نمی‌شود.

روشن است وقتی پارلمان حزبی نداشته باشیم و گروه‌های منسجم پارلمانی شکل نگیرد، ‌هر نماینده‌ی پارلمان آجندای شخصی خود را دنبال می‌کند. وقتی آجندا شخصی شد، منافع شخصی در اولویت قرار می‌گیرد. در نظم حزبی نماینده‌ی پارلمان زیر ذره‌بین سازمانش قرار دارد. نماینده‌ی پارلمان در نظم حزبی نمی‌تواند مؤسسه‌ی رای اعتماد را در راه منافع شخصی‌اش هزینه کند. ولی وقتی نظارت حزبی موجود نباشد، ‌نماینده‌ی پارلمان صرف به وجدانش پاسخ‌گو است. وقتی قدرت با کارشیوه‌های نظارتی مهار  نشود،‌ فساد به میان می‌آورد. به همین دلیل بود که در دور گذشته، نماینده‌گان پارلمان یک‌دیگر را به باج‌گیری و زراندوزی نامشروع متهم می‌کردند. مؤسسه‌ی رأی اعتماد ابزاری برای باج‌گیری شده بود. وزیری که باج نمی‌داد به مشکل مواجه می‌شد، ولی وزیران فاسدی که سندهای فسادشان در رسانه‌ها نشر شده بود، ‌موفق به کسب رای اعتماد شدند.

به همین دلیل بود که برخی از شهروندان به پارلمان منبع فساد لقب داده بودند. وقتی نامزد وزیر به پارلمان معرفی می‌شد، شبکه‌های فساد، در اختیار برخی از قانون‌گذاران پول قرار می‌دادند، ‌تا آنان به وی رأی دهند. وقتی نامزد‌وزیر تایید صلاحیت می‌شد، به شبکه‌های فساد باج می‌داد. این امر کل دستگاه حکومت را فاسد کرده بود. اعتماد شهروندان و رأی‌دهنده‌گان در دور گذشته به مجموع پارلمان آسیب زده بود. افکار عمومی دیگر به نقش نظارتی پارلمان باور نداشتند و تلاش‌های قانون‌گذاران را به هیچ می‌گرفتند.

بسیار بعید است که پارلمان کنونی بتواند به زودی اعتماد از دست‌رفته‌ی شهروندان را اعاده کند. رییس پارلمان هم نمی‌تواند که جلو خود‌سری‌های برخی از قانون‌گذاران را بگیرد. فساد مالی، باج‌گیری و حامی‌پروری نامشروع، حتماً در پارلمان کنونی هم تداوم خواهد یافت. اما قانون‌گذاران کنونی فرصت دارند تا باور و اعتماد مردم را به دست بیاورند. حدود ۷۰ درصد نماینده‌گان پارلمان قبلی رأی نیاوردند. شهروندان افغانستان نماینده‌گان جدید به پارلمان فرستادند. نماینده‌گان قبلی به دلیل این که اعتماد مردم را از دست داده بودند، ‌رأی نیاوردند. حتا نماینده‌گان خیلی مشهور و صاحب نام‌ونشان نتوانستند رأی بیاورند. اگر قانون‌گذاران کنونی راه اسلاف‌شان را بروند، یقین داشته باشند که در دور بعدی رأی نمی‌آورَند. قانون‌گذاران کنونی که از سوی دیسیپلین حزبی نظارت نمی‌شوند، ‌باید آزمون چهارسال بعد را در نظر داشته باشند. اگر این قانون‌گذاران می‌خواهند که باور و اعتماد مؤکلان‌شان را داشته باشند،‌ باید از همین حالا  وظایف‌شان را مطابق قانون انجام دهند.

وقتی که نماینده‌گان پارلمان مطابق قانونی عمل کردند و خود الگوی شهروند مسوول بودند، باور و اعتماد مؤکلان‌شان را حفظ می‌کنند. مؤکلان نماینده‌گان پارلمان انتظار دارند که نظارت جدی بر دستگاه حکومت، ‌پروژه‌های عمرانی و ادارات حکومتی داشته باشند و در روند نظارت، استجواب و به کارگیری رأی اعتماد، صرف منافع جمعی مردم افغانستان را در نظر داشته باشند. مؤکلان انتظار دارند که نمایند‌ه‌گان‌شان با فساد مالی و اداری مبارزه کنند و دستگاه حکومت را کارا بسازند. اگر نماینده‌گان پارلمان به این وظایف عمل نکنند، شکی نداشته باشند که در دور بعدی رأی نمی‌آورند. شهروندان از نماینده‌گان پارلمان انتظار  نماینده‌گی با وقار و منطبق با قانون را دارند.

فعال شدن مجدد قوه‌ی مقنن افغانستان خبر خوش برای دموکراسی نوپای کشور است.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا