رویدادهای داخلی

تحریم جرگه‌ی مشورتی و نگرانی‌های غنی

داکتر عبدالله دیروز اعلام کرد که در جرگه‌ی مشورتی ماه ثور که ارگ آن را برگزار می‌کند، ‌شرکت نخواهد کرد. دفتر او با صدور اعلامیه‌ای آورده است که برگزاری جرگه‌ی مشورتی ضرور نیست. آقای محمد‌حنیف اتمر، مشاور پیشین امنیت ملی ارگ و نامزد دیگر انتخابات ریاست جمهوری، چند روز پیش اعلام کرده بود که از نظر او برگزاری جرگه‌ی مشورتی کابل بیش‌تر انگیزه‌ی کمپینی دارد. واقعیت این است که بحث کمپین انتخاباتی، افتراق سیاسی…


داکتر عبدالله دیروز اعلام کرد که در جرگه‌ی مشورتی ماه ثور که ارگ آن را برگزار می‌کند، ‌شرکت نخواهد کرد. دفتر او با صدور اعلامیه‌ای آورده است که برگزاری جرگه‌ی مشورتی ضرور نیست. آقای محمد‌حنیف اتمر، مشاور پیشین امنیت ملی ارگ و نامزد دیگر انتخابات ریاست جمهوری، چند روز پیش اعلام کرده بود که از نظر او برگزاری جرگه‌ی مشورتی کابل بیش‌تر انگیزه‌ی کمپینی دارد. واقعیت این است که بحث کمپین انتخاباتی، افتراق سیاسی در کابل ایجاد کرده است. ضرورت‌های انتخاباتی سایه‌ی خودش را روی بحث مذاکره با طالبان نیز انداخته است. به دلیل همین ضرورت‌های انتخاباتی و نگرانی‌هایی که نامزدان انتخابات ریاست جمهوری دارند،‌ حتا اعضای شورای رهبری مصالحه هم نتوانستند روی تشکیل هیأتی که بتواند از کلیت جمهوری در نشست آتی قطر نماینده‌گی کند، توافق کنند.

واقعیت این است که محمداشرف ‌غنی نگران استفاده‌ی انتخاباتی و کمپینی رقیبانش از بحث مذاکره با طالبان است. آقای غنی خودش در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ به یک توافق محرمانه با طالبان دست‌ یافته بود. سخنگویان غیررسمی طالبان و حتا اعضای دفتر سیاسی این گروه در قطر در نشست‌های خصوصی به سیاست‌مداران دیگر افشا کرده‌اند که آقای غنی قبل از برگزاری دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۳، ‌با نماینده‌گان طالبان در دوبی مذاکره‌ی محرمانه کرده است. در آن مذاکرات محرمانه از جانب محمداشرف‌ غنی قیوم کوچی و حاجی دین‌محمد اشتراک کرده بودند و از جانب طالبان اعضای دفتر این گروه در قطر.

در مذاکرات محرمانه‌ی دوبی محمداشرف‌ غنی به طالبان تعهد می‌کند که با پیروزی در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری، مثل حامد کرزی از امضای پیمان امنیتی و دفاعی با ایالات متحده امتناع خواهد کرد و خواستار مذاکره‌ی بی‌قید‌وشرط و بدون میانجی با طالبان خواهد شد. طالبان هم به محمداشرف ‌غنی تعهد می‌کنند که مانع برگزاری سالم یا ناسالم انتخابات در دهکده‌های ولایت‌های جنوبی که نیروهای آن گروه در آن‌جا حضور دارند، ‌نخواهند شد و انتخابات را مختل نخواهند کرد. طالبان ظاهراً به تعهدی که به محمداشرف‌ غنی داده بودند، ‌عمل کردند، اما وقتی محمداشرف‌ غنی به قدرت رسید، ضمن امضای پیمان امنیتی و دفاعی با ایالات متحده، ‌تلاش کرد که پاکستان را به کشاندن رهبران طالبان به دور میز مذاکره تشویق کند.

در آن زمان محمداشرف‌ غنی این طور وانمود کرد که او روابط کابل و اسلام‌آباد را به گونه‌ای بهبود می‌بخشد که نظامیان پاکستان از گوش رهبران طالبان بگیرند و آنان را دور میز مذاکره بیاورند. این تلاش‌های آقای غنی نتیجه نداد و کانال تماسی که او با طالبان گشوده بود، بسته شد. پس از آن طالبان با آقای غنی مذاکره نکردند. مذاکره‌کننده‌گان طالبان در قطر شاید به این باور رسیده‌اند که مذاکره با آقای غنی به سود‌شان نیست. این تجربه شاید سبب شده است که آقای غنی مراقب رقیبانش باشد. شاید آقای غنی بیم دارد که آقای اتمر یا آقای عبدالله در خفا با طالبان معامله کند. شاید یکی از نگرانی‌های آقای غنی از مذاکرات میان‌افغانستانی، همین موضوع باشد. روشن است که در مذاکرات میان‌افغانستانی برای سیاست‌مدارانی که قصد معامله با طالبان را داشته باشند، فرصت گفت‌وگو فراهم می‌شود. آنانی که در سال ۲۰۱۴ در تیم آقای غنی بودند و کانال تماس میان او و طالبان را گشودند، ‌حالا در تیم آقای اتمر لنگر انداخته‌اند. حامد کرزی هم که در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ از آقای غنی حمایت کرده بود،‌ حالا وزن سیاسی خودش را در سبد آقای اتمر گذاشته است. کرزی می‌گوید که صرف برای حل سیاسی جنگ تلاش می‌کند، ‌ولی روشن است که در انتخابات هم بیش‌تر وزن سیاسی خود را روی تیم آقای اتمر گذاشته است.

از طرف دیگر سیاست‌مدارانی که تصور می‌شود به کشورهای همسایه نزدیک‌اند و در آن‌جا خانه و زنده‌گی دارند، ‌در تیم آقای اتمر جا خوش کرده‌اند. این امر هم به میزان نگرانی آقای غنی افزوده است. به نظر می‌رسد که آقای غنی نگران است که نکند آقای اتمر یا داکتر عبدالله،‌ یک کانال تماس با طالبان بگشاید و کاری را که خودش در سال ۲۰۱۴ کرد، تکرار کند. آقای غنی می‌داند که دیگر چانس معامله‌ی پنهانی با طالبان را ندارد. این گروه دیگر به آقای غنی اعتماد نخواهد کرد. به همین دلیل است که در تیم آقای غنی سیاست‌مدارانی حضور دارند که منتقد اصل مذاکره و توافق سیاسی با گروه طالبان هستند. روایت محوری کمپین انتخاباتی آقای غنی هم این است که او می‌خواهد افغانستان را از شر یک توافق صلح ناپایدار و بد حفظ کند. او در همه‌جا پیوسته تأکید می‌کند که تا یک قطره‌ خون در بدن دارد، توافق صلح ناپایدار را قبول نمی‌کند. اما روایت محوری تیم آقای اتمر این است که ایشان صلح می‌خواهد. آقای اتمر پیوسته از ارگ انتقاد می‌کند که با تلاش‌های زلمی خلیل‌زاد همکاری «صادقانه» نمی‌کند. اتمر باری غنی را متهم کرد که قصد دارد تلاش‌های خلیل‌زاد برای پایان جنگ را تخریب کند.

واقعیت دیگر این است که سیاست‌مداران رقیب غنی از بی‌اعتمادی او و دکتر خلیل‌زاد نسبت به هم، به قدر کافی بهره‌برداری کرده‌اند. رقیبان غنی تلاش می‌کنند که خودشان را با خلیل‌زاد نزدیک کنند و در هم‌آهنگی با او برنامه‌های‌شان را عیار بسازند. محمداشرف‌ غنی از این ناحیه هم جداً نگران است. ظاهراً هر ‌سیاست‌مدار/نامزدی می‌خواهد در این وضعیت حوادث را به گونه‌ای مسیر بدهد که منافع انتخاباتی‌اش تأمین شود. موضوع مذاکره با طالبان هم بدل به یک موضوع کمپینی شده و این امر امریکایی‌ها و دیگر کشورهای کمک‌کننده را خسته ساخته است.

امریکایی‌ها خواستار آن هستند که هر چه زودتر در کابل اجماع سیاسی ایجاد شود،‌ دسته‌ای از سیاست‌مداران به قطر بروند و با طالبان مذاکره کنند تا روند مذاکرات میان‌افغانی شکل بگیرد و در سال جاری میلادی به نتیجه برسد. خلیل‌زاد به سیاست‌مداران وطنی در ارگ گفته است که واشنگتن می‌خواهد که امسال کلک جنگ افغانستان را بکند. اما در داخل همه از عینک منافع انتخاباتی‌شان به این قضیه نگاه می‌کنند. هیچ بعید نیست که آقای خلیل‌زاد و ایالات متحده هم زیاد مایل به برگزاری جرگه‌ی مشورتی ماه ثور نباشند.

شاید ایالات متحده نگران خروجی جرگه‌ی مشورتی کابل باشد. اگر جرگه‌ی مشورتی کابل فیصله کند که هر نوع مذاکره با طالبان باید حکومت‌محور باشد و آقای غنی رهبری آن را بردوش داشته باشد، دیپلماسی آقای خلیل‌زاد با مشکل بر‌می‌خورد. اگر مثلاً جرگه‌ی مشورتی به گونه‌ای مسیر بیابد که در آن انتقادهای تندی از آقای خلیل‌زاد مطرح شود،‌ روشن است که تلاش‌های ایالات متحده برای پایان جنگ را ضربه می‌زند. موضع‌گیری سیاست‌مدارانی مثل عبدالله و اتمر در مورد جرگه‌ی مشورتی، بی‌ارتباط با نگرانی‌های احتمالی ایالات متحده از این جرگه نیست.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا