صفحه نخست / اخبار / افغانستان / ضرورت توجه به رشد معارف محلی
-

ضرورت توجه به رشد معارف محلی

“با سواد سازی کوچی ها خیلی مهم است، اینکه دولت به این نقطه مهم توجه کرده است هم خیلی مهم است اما مهم تر از آن روش کار است که چگونه می توان کتله قابل توجه این کشور را با سواد و شامل دانشگاه ها نمود.” در همین رابطه چند نکته مهم را می خواهم یاد آور شوم.یکم. هدف عمده این طرح انکشاف متوازن و توجه به ولایات کمتر انکشاف یافته است اما ولایات انکشاف یافته و کمتر انکشاف یافته درین طرح تعریف نشده است. آنچه درین طرح به وضاحت قابل دید است زون بندی افغانستان به شمال، جنوب، شرق و غرب است که کوچی ها شامل تمام حوزه ها به عنوان بحث مشترک است. من جداً باور دارم انکشاف متوازن با سرمایه گذاری عادلانه میان ۳۸ موسسه تحصیلات عالی دولتی در ۳۳ ولایت افغانستان تحقق می یابد. آنچه باعث شده است برخی از دانشگاه های دولتی بیشتر از هر دانشگاه دیگر مورد توجه داوطلبان کانکور قرار گیرد، میزان امکانات آموزشی در آن دانشگاه است در غیر آن دانشجویان هر ولایت تمایل دارند بدون سرگردانی های در لیلیه ها و اتاق های کرایی در دانشگاه ولایت مربوطه شان ادامه تحصیل نمایند. آنچه را من مشاهده کردم؛ انکشاف نا متوازن از توجه نا متوازن دونرها و بودجه انکشافی در وزارت تحصیلات عالی رقم می خورد. پروژه های HEP,SHEP که زیر مجموعه ای از پروژهUSAID است سالهاست برای ۱۲ دانشگاه(کندهار، ننگرهار، بلخ، جوزجان، کندز، هلمند، خوست، هرات و چهار دانشگاه مرکزی کار می کند. دانشگاه های دیگر از منابع مالی داخل وزارت تحصیلات عالی تغذیه می شدند. اخیراً پروژهHEDP رویکرد عادلانه تری دارد و دانشگاه های بیشتری را تحت پوشش برنامه های شان قرار داده اند. ولی آنچه در وزارت تحصیلات عالی جریان دارد به بی توجهی های یک و نیم دهه گذشته ارتباط می گیرد. توجه نا متوازن قطعاً روی کیفیت آموزش که یگانه هدف نهادهای تحصیلات عالی است؛ تاثیر منفی می گذارد. طوری که شاهد هستیم دانشجویان با ظرفیت های متفاوت از دانشگاه های افغانستان فارغ می شوند. لذا انکشاف متوازن نیاز به توجه در بخش زیربنای آموزشی دارد که از معارف رقم می خورد. دولت می تواند با اتخاذ پالیسی های مختلف دروازه های مکاتب و مراکز آموزشی را در مناطق نا امن و در میان کوچی ها باز نماید. استقلالیت بیش از حد دونر ها در تدوین برنامه های انکشافی باعث شده است دانشگاه های افغانستان بصورت نا متوازن رشد کنند و مطئمناً آنچه بیشتر آسیب می بیند کیفیت آموزش است.دوم. زیربنای تحصیلات عالی معارف و مکاتب فعال است. من خواهان تطبیق این طرح در سطح مکاتب هستم. البته که دسترسی به معارف رقابتی نیست ولی توجه به آموزش گروه هایی که به هر دلیلی از آموزش باز مانده اند می تواند در دسترسی عادلانه تمام شهروندان به تحصیلات عالی کمک نماید. با سواد سازی کوچی ها خیلی مهم است، اینکه دولت به این نقطه مهم توجه کرده است هم خیلی مهم است اما مهم تر از آن روش کار است که چگونه می توان کتله قابل توجه این کشور را با سواد و شامل دانشگاه ها نمود. با سواد سازی و متخصص سازی شهروندانی که به دلیل دور بودن از آموزش و عدم آگاهی مورد استفاده ابزاری کشور های همسایه و جنگجویان قرار می گیرند و یا هم در محرومیت زندگی می کنند می تواند روی امنیت وانکشاف عمومی در افغانستان تاثیر گذار باشد. آنچه باعث شده است کوچی ها و جوانان بعضی ولایات به رشته های دارای اولویت راه نیابند؛ کم کیفیت بودن معارف و عدم دسترسی آن گروه ها به مکاتب است. مطابق ماده ۴۴ قانون اساسی دولت مکلف است برای امحای بیسوادی و انکشاف تعلیم برای زنان و کوچی ها پروگرام های موثر را تطبیق نماید. برای امحای بیسوادی در بین زنان برنامه(Community Based Education) تا اکنون خیلی موفق بوده و به عنوان الگو می تواند در میان کوچی ها نیز تطبیق شود. وزارت معارف می تواند در هماهنگی با دونر های همکار این برنامه را با دو هدف( دسترسی به سواد در بین کوچی ها و تقویت معارف در مناطق انکشاف نیافته) استفاده کند. از مکاتب سیار تا کورس های کوتاه مدت و تا آموزش های محلی و هر برنامه ی دیگری که می تواند کوچی ها و اطفال واجد شرایط مناطق نا امن را در مکتب رفتن تشویق می کند؛ می تواند زیر بنای خوبی برای ورود آنها به تحصیلات عالی باشد.سوم. بجای تربیه کادر محلی اگر به معارف محلی بیشتر توجه شود بازدهی بیشتر دارد. تضمینی وجود ندارد؛ دانشجویانی که از دانشگاه های ولایت شان فارغ می شوند شامل بازار کار همان ولایت شود تا نیازمندی نیروی متخصص آن ولایت مرفوع شود؟ قطعاً که چنین تضمینی وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد نقض صریح قانون اساسی و قانون کار افغانستان است. زیبایی افغانستان در آن است که جوانان بتوانند در هر ولایت شامل دانشگاه و شامل بازار کار شوند. وحدت ملی بیشتر از هر نهاد های دیگر از آدرس دانشگاه ها می تواند تحکیم شود. کشور های توسعه یافته نیروی کار مورد نیاز در سطح محلی را با وضع پالیسی های تشویقی مرفوع می سازند. لذا تربیه کادر محلی با عنوان و هدف طرح همخوانی ندارد لذا تقویت معارف در سطح محل باعث می شود داوطلبان بیشماری شامل دانشگاه شود.چهارم. من از با سواد سازی کوچی و اطفال در مناطق نا امن به شدت حمایت می کنم. جنگ در مناطق نا امن و سربازی گیری از آنان باعث شده است که ما نیز روزگار مناسبی نداشته باشیم. بجای طعنه و کنایه بیاییم واقعیت های افغانستان را بپذیریم. من باور دارم آتش جنگ را در افغانستان بیسوادی شعله ور تر می سازد. به هر اندازه ای که تمام شهروندان افغانستان باسواد شوند، حقوق شهروندی بیشتر رعایت خواهد شد و دامنه انتحار و انفجار هم برچیده خواهد شد. ولی این باسواد سازی و متخصص سازی باید بصورت بنیادی و از مکتب آغاز شود.نویسنده: عارفه پیکار کارمند و سخنگوی پیشین تحصیلات عالی

مشاهده مطالب دیگر

-

سیلاب در هرات ۱۰ کشته برجا گذاشت

۸صبح، هرات: ریزش باران‌های پی‌هم در ولایت هرات و پس از آن وقوع سیلاب‌های گسترده در این ولایت ۱۰ کشته برجا گذاشت. مسوولان محلی در هرات کشته شدن ۱۰ تن در پی ریزش باران‌های روزهای یک‌شنبه و دوشنبه ۲۶ و ۲۷ حوت در هرات را تایید می‌کنند. جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات به ۸صبح می‌گوید…